W obrabiarkach CNC istnieją dwa podstawowe układy
współrzędnych: maszynowy oraz
przedmiotu obrabiania (wg PN-ISO
3002).

Układ maszynowy (M)

nazywany też globalnym, jest układem ustalonym przez
producenta. Najczęściej na ekranie będzie opisany jako
MCS (ang. machine coordinate system). Położenie jego
może zmienić tylko serwisant. Względem tego układu
znajdują się przede wszystkim punkty charakterystyczne
maszyny CNC (punkt zerowy obrabiarki, punkt zerowy
przedmiotu obrabianego, punkt wyjściowy obrabiarki –
referencyjny, punkt odniesienia zespołu narzędziowego,
punkt wymiany narzędzi). Jest to swego rodzaju
wewnętrzny, najważniejszy układ maszyny, względem
którego odbywają się wszystkie ruchy maszyny.
Najczęściej ruchy względem tego układu w programie, w
danym bloku, dodaje się kod G53.

Drugim układem jest układ przedmiotu
obrabianego (W)

zwany też lokalnym. Najczęściej na ekranie będzie
opisany jako WCS (ang. workpiece coordinate system).
Operator decyduje o jego położeniu w zależności od
ustawień imadeł w frezarce lub wysięgu materiału w
tokarce CNC. Najczęściej ustala się jego położenie na
czole detalu lub np. 1 mm pod jego powierzchnią. Ten 1
mm pozostawia się na operację planowania. Układów
lokalnych może być więcej. Jeśli np. operator chce
użyć więcej imadeł, wtedy może ustalić dwa układy
współrzędnych, np. G54 dla lewego imadła a G55 dla
prawego.

Poniżej znajduje się grafika obrazująca położenie
obu układów M i W. Należy pamiętać że jest to przykład
ponieważ różni producenci umieszczają układ maszynowy
w różnych miejscach.

Poniżej przedstawiam zastosowanie więcej niż jednego
układu współrzędnych zastosowany na jednej maszynie.

Przykład dla tokarki wyposażonej w
przeciw-wrzeciono

oraz dla frezarki wraz z objaśnieniem
wideo.