Definicja.

Na wstępie, należy rozróżnić trzy kluczowe pojęcia w procesie obróbki CNC,
które często są mylone:

1. Korekcje Narzędzia (Wartości Korekcyjne)
Korekcje
narzędzia to zestaw danych zapisanych w sterowniku CNC, które stanowią cyfrowy
opis narzędzia:
– Dla narzędzia frezarskiego są to numer narzędzia, jego
długość H (L) oraz średnica D(R).

– Dla narzędzia tokarskiego zawierają
numer narzędzia, wymiary w osiach X i Z, promień narzędzia oraz jego kwadrant.
Kwadranty narzędzia mają numerację od 0 do 9. Odpowiedni numer należy wpisać
do tabeli narzędzi układu sterowania w momencie opisywania narzędzia.
Informacje te są wykorzystywane do określenia orientacji narzędzia i właściwej
ścieżki skrawania.

Niektóre systemy sterowania oferują również graficzną prezentację narzędzia,
co może być pomocne wizualnie, ale nie jest niezbędne do funkcjonowania
maszyny.

2. Korekcja Zużycia Narzędzia
To mechanizm sterowania,
który pozwala na drobne korekty wymiarów narzędzia podczas obróbki, aby
zrekompensować naturalne zużycie lub błąd powstały podczas pomiaru narzędzia.
Operatorzy mogą wprowadzać subtelne zmiany do ustawień maszyny na podstawie
rzeczywistych wymiarów detali, takich jak średnica toczonego detalu lub
głębokość kieszeni frezarskiej. Dzięki temu narzędzie może być dostosowane do
wymiarów nominalnych bez konieczności zmiany głównych danych korekcyjnych.
Typowy zakres kompensacji zużycia narzędzia nie przekracza 0,5 mm (maksymalnie
1 mm). Przy założeniu, że program jest napisany prawidłowo, jeśli wprowadzenie
korekcji przekraczałyby te wartości możemy już mówić albo o nadmiernym zużyciu
narzędzia i rozważyć jego wymianę lub o błędzie jeszcze na etapie jego
pomiaru. W praktyce, korekcja zużycia narzędzia umożliwia automatyczne
dostosowanie programu obróbczego w przypadku wystąpienia zużycia narzędzia lub
innych zmian fizycznych, bez konieczności modyfikowania samego programu.

Poniżej przykładowa tabela korekcji i korekcji zużycia – sterowanie
Sinumerik.

 3. Kompensacja Promienia i Długości
Narzędzia
Kompensacja narzędzia odnosi się do sposobu, w jaki
maszyna CNC dostosowuje swoje ruchy podczas obróbki, uwzględniając dane o
narzędziu – Korekcje Narzędzia. Uklad sterujący maszyną
automatycznie kompensuje średnicę i długość narzędzia, aby zapewnić, że
wymiary obrabianego detalu są zgodne z programem technologicznym obróbki.

 

Poniżej szczegółowe umówienie  Kompensacji Promienia i Długości Narzędzia
Frezarskiego oraz Tokarskiego. (wideo 22 min.)

Przykład zastosowania kompensacji długości narzędzia dla frezarki (wideo 7
min).

Przykład zastosowania kompensacji długości narzędzia dla tokarki (wideo 3
min).

 

Uwagi:

W praktyce kompensację promienia stosuje się najczęściej do
przejścia wykańczającego. 

Należy pamiętać o 4 zasadach implementowania kompensacji:

1. Kompensację stosujemy w jednym przejściu opisu konturu bez
   wycofywania narzędzia (frezarka – bez zmiany Z, tokarka – bez cofania
   się w Z-)

2. Dystans od momentu użycia G41/G42 do punktu docelowego musi być
   większy niż promień narzędzia

3. Łuki wewnętrzne nie mogą być mniejsze niż promień
   narzędzia

4. Na zakończenie skrawania konturu bezwzględnie należy użyć G40 –
   odwołać kompensację.